ILOCANO ONLINE

Iloco, literatura, cultura, kdpy.

MLE: addang para iti pannakapasayaat ti edukasion dagiti ubbing

Salaysay ni Fred Ilac, Jr.

FredIlacNabayagen nga awan damagko maipapan ti mapaspasamak iti uneg dagiti pagadalan iti pagiliantayo. Ti ammok, ti wagas a pannakaisursuro dagiti ubbing ket kas met la idi datao ti damona ti timmapog iti elementaria.

Lagiplagipek no dadduma, natarnaw pay laeng dagidi a panawen iti utekko, nupay dandanin gudua ti dekada idi damok a mabaddekan ti uneg ti pagadalan. Iti nalengleng ken nanumo a lugar a nagtaudak, awan pay laeng ti kinder wenno pre K idi datao ti ubbing. Adda ketdi dagiti makuna idi a paspasurot iti grado uno, kaipasanganna ngata iti matawtawag a kinder.

Innem ti tawenko idi nagpilitak a mapan agbasa, adu nga ay-ayo ni nanangko tapno saanak a kumarayo kadagiti mapan ageskuela nga ubbing, ta ammona a saanakto met laeng a maawat. Kurang la ngaruden ti edadko iti rebbengna nga awatenda, basbassitak pay ngem kadagiti ubbing a kapadpadak ti tawenna. Ngem diak ininggaan ni nanangko nga inud-ud-udan, agingga a pinagustuannak a napan dimmatag iti maestra dagiti maikamaysa. Nagpakpakaasi a bay-annak kadi a sumsumrek ta uray ket inton agbayag, maumaakto met laeng. Continue reading

Advertisements

August 27, 2009 Posted by | DepEd Order No. 74 s. 2009, medium of instruction, MLE, mother tongue, mother tongue-based MLE | | 7 Comments

Chancellor Orlando Almoite: Agsaotayo iti Ilokano

talking-appleNalabit ammo tayo no ania ti pacaigapuan ti panangisingasing ni Dr. Orlando Almoite, pangulo ti cangrunaan nga universidad ti North La Union, iti intay panagsao iti Ilocano:  madlaw na ti in-inut a panangparucma ti Filipino, ti nailian a pagsasao, iti bucod tay nga Ilocano. Basaen:

Indarirag ni Dr. Orlando Almoite, chancellor ti Don Mariano Marcos Memorial State University (DMMMSU) North La Union Campus iti Brgy. Sapilang, Bacnotan, ti panagdadanggaytayo nga Ilokano a mangipateg iti nariingantayo a pagsasao.

“Ikagumaantayo ti ag-Ilokano iti ania man a mayannatup a gundaway tapno agtalinaed ti kinasingedtayo nga aglalangen, kas maysa a madaydayaw a puli,” imbunannagna iti sango dagiti opisial ti GUMIL La Union (GLU) a nagtataripnong idi Agosto 1 iti board room ti DMMMSU. Continue reading

August 23, 2009 Posted by | mother tongue | , , | 3 Comments

An’a, M’estra, Ilokanonton ti Pangisuroyo ken Ambotko?

Joel B. Manuel, Principal, Banna National High School

Joel B. Manuel, Principal, Banna National High School

Ni JOEL B. MANUEL, GUMIL Ilocos Norte

Tapno nalalaing nga amang ti ubing nga agbasa, rumbeng a ti pagsasao iti balayda ti mausar iti pannakaisuro kenkuana iti eskuelaan…

AN’A MANEN dayta baro a pagalagadan a pinirmaan ni Sekretario Jesli Lapus ti Departamento ti Edukasion, kunam, Komari?

Wen, isu dayta ti DepEd Order No 74, s. 2009 a napetsaan iti Hulio 14, 2009. Institutionalizing Mother Tongue Based Multilingual Education ti paulona.

Iti ababa a pannao, MLE wenno Mother Language Education, Komari. Isu daytoy ti panangisuro a mausar ti nakayanakan a pagsasao ni Ambotmo— a kayatna a sawen dayta pagsasaotayo nga Ilokano wenno Iluko. Kayatna met a sawen dayta a kadagiti Bikolano nga ubbing, Bikol ti mausar iti pannakaisuroda; dagiti met Pampanggo, Kapampangan; dagiti Cebuano, Binisaya met. No ania ti lengguahe ti ubing a nariinganna, isu met ti mausar a pangisuro kenkuana. Continue reading

August 23, 2009 Posted by | Bannawag, DepEd Order No. 74 s. 2009, Jesli Lapus, mother tongue-based MLE | , , | 1 Comment

gumilfilipinas.com & “Balikas” double launch

By Sherma Benosa
GUMIL Filipinas PRO
Aug. 23, 2009

gumilfilipinaslogo

GUMIL Filipinas President Eli Raquel

GUMIL Filipinas President Eli Raquel

GUMIL Filipinas (GF) or Gunglo Dagiti Mannurat nga Ilokano iti Filipinas ken iti Ballasiw Taaw, the premier association of Ilocano writers with chapters in the different Ilocano-speaking provinces in the country as well as overseas, launches its official website, http://gumilfilipinas.com,  August 22, 2009 at the residence of Judge Vivencio Baclig in Quezon City (http://www.ustream.tv/flash/video/2032109).

Under the leadership of recently elected GUMIL Filipinas president, Elizabeth M. Raquel, gumilfilipinas.com features news about the organization and its chapters, its activities and new publications. It also contains literary pieces written by bona fide members of the association, as well as essays and features about writing in general and the Ilocano literature in particular.

GF also re-launches its official newsletter, Balikas . Edited by award-winning Ilocano writers, Balikas is an eight-page tabloid-sized quarterly that features news about GF activities, Ilocano literary pieces written by GF members, as well as features and essays on the Ilocano arts and culture.

The GF Editorial Committee which oversees both the website and the newsletter is now accepting articles for publication. Preferred articles for publication in Balikas are original and unpublished Ilocano works, especially poems, essays, and news and pictures related to GUMIL. For the website, the committee accepts published Ilocano poems, short stories, and essays about Ilocanos and GF.

For details, please contact Ariel S. Tabag, Editorial Committee chair, at mobile number 0918-7458792 or email gumil.filipinas@gmail.com.

August 23, 2009 Posted by | Elizabeth M. Raquel, gumilfilipinas.com | , | Leave a comment

Mangrugi iti Bukod a Lengguahe

Daytoy ti “Ti Makunami” column ni Efren A. Inocencio, GUMIL, Ilocos Norte, a bannawagmay182009naipablaac iti Bannawag idi Mayo 18, 2009, sacbay ti iruruar ti DepEd Order No. 74 [INSTITUTIONALIZING MOTHER TONGUE-BASED MULTILINGUAL EDUCATION (MLE)] idi Julio 14, 2009:

Mainaig daytoy iti pammaliiw ti dadduma a manmanon kadagiti ubbing nga Ilokano ti makaammo pay nga agbasa kadagiti naisurat iti lengguahetayo nga Iluko, kas koma iti naisurat iti BANNAWAG.

Kas sungbat daytoy, usarenmi man ti bukodmi a bagi a kas pagarigan.  Akuenmi a ti gapuna nga ammomi ti agbasa iti BANNAWAG ket gapu ta adda ikitmi nga aglaklako idi ubbingkami pay iti BANNAWAG.  Wen, makipagbasbasakami iti ilakona a BANNAWAG.

Madakamatmi pay nga idi adda evaluation ti library kadagiti eskuelaan, imbinglaymi met dagiti urnongmi a BANNAWAG.  Napaliiwmi sadiay a kaaduanna met nga ubbing ket mayat nga agukag iti BANNAWAG!  Saanda laeng nga agpapada iti ugali nga agukag.  Addada agbuybuya laeng.  Adda agbasa laeng iti komiks.  Adu met dagitay talaga nga aguper.  Adda pay dagiti bumulod iti yawidna a basaen.

Mainaig itoy, adda dua a pada a mannurat iti BANNAWAG a nakasarsaritami, da Arnold Pascual Jose (Bacsil North, Laoag City) ken Federico “Fred” T. Ilac, Jr. (Sinait, I.S. ken New Jersey, U.S.A.) a nangisingasing nga adda koma libre a maited a kopia ti BANNAWAG kadagiti library tapno umadu dagiti ubbing a makasursuro nga agbasa iti BANNAWAG.  Kunada a napintas koma daytoy a proyekto dagiti nadumaduma a sanga ti GUMIL Filipinas ken dagiti dadduma pay nga organisasion dagiti mannurat nga Ilokano.

Annamonganmi ti singasing da Appo Jose ken Ilac.  No ngamin makapagbasa ti ubing iti bukodna a lengguahe, nalaklaka laeng a maawatanna ti basbasaenna; ngarud, matakuatanna ti imas wenno ganas ti panagbasa.  Pagangayanna, maipaugalinton kenkuana ti panagbasa ket saanto laeng metten a dagiti naisurat iti bukodna a lengguahe ti basbasaenna.  Di kad’ dakkel a dur-asan ti utek ti ubing daytoy?

Ket mangrugi ti amin iti literatura a naisurat iti bukodna a lengguahe.

August 16, 2009 Posted by | Bannawag, Ilocano literature | , , , , , , , , | 4 Comments

   

%d bloggers like this: